โฉนดที่ดินหายทำอย่างไร? เปิดวิธีขอใบแทนโฉนดใหม่ให้ถูกขั้นตอน

การเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินสักผืน สิ่งที่จะทำให้คุณมั่นใจแน่ ๆ ว่าที่ดินผืนนั้นเป็นของคุณ นั่นก็คือ โฉนดที่ดินที่มีการสลักชื่อคุณไว้ ซึ่งโฉนดที่ดินนั้นเป็นเอกสารสิทธิ์ทางกฎหมายที่ออกให้โดยกรมที่ดินเพื่อรับรองและแสดงความเป็นเจ้าของ (กรรมสิทธิ์) ในที่ดินแปลงนั้น ๆ อย่างถูกต้องตามกฎหมาย ผู้ถือกรรมสิทธิ์มีสิทธิ์ใช้ประโยชน์ อยู่อาศัย ขาย โอน จำนอง หรือตกทอดเป็นมรดกได้

โดยเอกสารสิทธิ์ที่ดินในประเทศไทยสามารถแบ่งตามลักษณะการถือครองและสิทธิประโยชน์ได้เป็น 4 ประเภทหลัก ซึ่งสามารถจำแนกได้ง่าย ๆ จาก ตราครุฑ ที่อยู่บนหัวกระดาษ ดังนี้

1. โฉนดที่ดิน (น.ส. 4 – ตราครุฑสีแดง)

เป็นเอกสารการแสดงการกรรมสิทธิ์ที่สมบูรณ์แบบที่สุด ซึ่งผู้ที่ครอบครองที่ดินที่มีเอกสารสิทธิ์ประเภทนี้มีสิทธิ์ใช้สอย จำหน่าย จำนอง และขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นมายุ่งเกี่ยวได้ตามกฎหมาย สามารถซื้อขายและโอนกรรมสิทธิ์ได้ทันที ณ สำนักงานที่ดิน

2. หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก. – ตราครุฑสีเขียว)

เป็นเอกสารสิทธิครอบครองที่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศชัดเจน ซึ่งสามารถซื้อ ขาย โอน และจำนองได้ตามกฎหมาย และสามารถยื่นเรื่องออกโฉนดเป็นโฉนดที่ดิน (น.ส.4) ได้

3.หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 และ น.ส. 3 ข. – ตราครุฑสีดำ)

เป็น “สิทธิครอบครอง” แต่ที่ดินยังไม่มีการรังวัดที่แน่นอนหรือไม่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศ โดย น.ส. 3 ออกให้โดยนายอำเภอ และ น.ส. 3 ข. ออกโดยเจ้าพนักงานที่ดิน โดยการซื้อขายที่ดินประเภทนี้สามารถทำได้ แต่ต้องมีการปิดประกาศให้คัดค้าน 30 วัน ก่อน

4. ส.ป.ก. 4-01 (ตราครุฑสีเขียว/น้ำเงิน)

เอกสารสิทธิที่ออกโดยสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม มอบให้เกษตรกรใช้ทำกิน “เพื่อการเกษตรเท่านั้น” ไม่สามารถซื้อขายหรือโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้อื่นได้ ยกเว้นเป็นการตกทอดทางมรดกได้

ความสำคัญของโฉนดที่ดิน

โฉนดที่ดินเป็นเอกสารที่ออกโดยกรมที่ดินเพื่อรับรองความเป็นเจ้าของในที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ตั้งอยู่ในเขตที่ดินตามที่ระบุในเอกสาร โดยบนใบโฉนดที่ดินจะระบุรายละเอียดเกี่ยวกับที่ดินแปลงนั้น ๆ ไว้อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็น ขนาดพื้นที่ ตำแหน่งที่ตั้ง และชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ ซึ่งมีผลทางกฎหมายอย่างเป็นทางการ และสามารถใช้เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของที่ดินและผู้ถือกรรมสิทธิ์ได้ ซึ่งโฉนดที่ดินนั้นเป็นเอกสารสำคัญที่ใช้ยืนยันสิทธิ์ในการครอบครองและการจัดการที่ดิน อย่างเช่น การซื้อขาย การโอนกรรมสิทธิ์ รวมไปถึงการจดจำนองเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันทางการเงิน ผู้ที่มีโฉนดที่ดินจะถือว่าเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินตามที่ระบุไว้ในเอกสาร และมีอำนาจในการใช้ประโยชน์จากที่ดินตามที่ระบุในโฉนดนั้นได้ตามกฎหมายนั่นเอง 

ซึ่งแน่นอนว่าในการเก็บโฉนดที่ดิน จึงจำเป็นต้องเก็บไว้เป็นอย่างดี เพื่อป้องกันการชำรุด เสียหาย แต่ในบางครั้ง เราก็ไม่อาจจะเลี่ยงได้ หากมีเหตุที่ทำให้โฉนดที่ดินของเราชำรุด เสียหาย หรือโฉนดที่ดินหาย เราจะทำอย่างไรกันได้บ้าง 

ไม่ต้องตกใจหากคุณทำโฉนดที่ดิน ชำรุด เสียหาย สูญหาย คุณสามารถขอออกใบแทนโฉนดที่ดินได้ที่ สำนักงานที่ดินในเขตพื้นที่ของที่ดินแปลงนั้น โดยให้จัดเตรียมเอกสารดังนี้

1. กรณีโฉนดที่ดินชำรุด

เสียหายซึ่งจะต้องยังมีส่วนที่บ่งบอกหลักฐานที่ตรวจสอบได้ คือ มีตำแหน่งที่ดิน, เลขที่โฉนดที่ดิน, ชื่อและตราประจำตำแหน่งของผู้ว่าราชการจังหวัด และ/หรือชื่อและตราประจำตำแหน่งของเจ้าพนักงานที่ดินตามลักษณะของแบบโฉนดที่ดิน ต้องเตรียมเอกสาร ดังนี้

– บัตรประจำตัวผู้ขอและสำเนา

– สำเนาทะเบียนบ้านผู้ขอ

– หลักฐานการเปลี่ยนชื่อ (ถ้ามี)

2. กรณีโฉนดที่ดินหาย

เมื่อเรารู้แล้วว่าโฉนดที่ดินหายไป สิ่งแรกที่จะตองทำคือต้องไปแจ้งความที่สถานีตำรวจในพื้นที่ เพื่อลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน เพื่อแสดงความบริสุทธิ์ว่าการจะไปขอออกโฉนดใหม่ไม่ได้มีเจตนาที่จะทำการทุจริตใด ๆ และให้นำสำเนาบันทึกประจำวันไปติดต่อสำนักงานที่ดิน

– บัตรประจำตัวผู้ขอและสำเนา

– สำเนาทะเบียนบ้านผู้ขอ

– พยานรับรอง 2 คน อาจจะเป็นคนในครอบครัว ญาติพี่น้อง เพื่อนบ้าน หรือคนสนิท

– บัตรประชาชนตัวจริงและสำเนาทะเบียนบ้านของพยาน

ขั้นตอนการดำเนินการขอโฉนดใหม่

1. เตรียมเอกสารให้พร้อมและครบถ้วน และยื่นเรื่องต่อเจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดิน
2. เจ้าหน้าที่สำนักที่ดินจะดำเนินการรับคำขอและสอบสวนว่าโฉนดที่ต้องการขอใหม่ ไม่ได้มีเจตนาทุจริตใด ๆ ต้องการจะมาขอออกโฉนดเป็นชื่อเดิม พร้อมตรวจสอบหลักฐาน เอกสารต่าง ๆ และพิจารณาสั่งการ
3. เจ้าหน้าที่สำนักที่ดินลงบัญชีรับทำการ ตรวจอายัดโฉนดที่ดินที่ชำรุด ขาด หรือหาย พร้อมให้พยานลงชื่อรับรองกรณีโฉนดที่ดินหาย
4. เจ้าของที่ดินชำระค่าธรรมเนียมต่าง ๆ โดยเจ้าหน้าที่สำนักที่ดินจะเขียนใบสั่ง, ออกใบเสร็จและรับเงินค่าธรรมเนียมคำขอ พร้อมทั้งพิมพ์ประกาศกรณีโฉนดที่ดินหาย
5. เจ้าของที่ดินนำใบประกาศกรณีโฉนดที่ดินหายไปปิดประกาศในที่เปิดเผย เป็นเวลา 30 วัน ณ สำนักงานที่ดินท้องที่ สำนักงานเขต หรือที่ว่าการอำเภอ หรือที่ว่าการกิ่งอำเภอท้องที่ ที่ทำการแขวง หรือที่ทำการกำนันท้องที่ และในบริเวณที่ดินนั้นแห่งละ 1 ฉบับ และในเขตเทศบาลให้ปิดไว้ ณ สำนักงานเทศบาลอีก 1 ฉบับ เมื่อครบกำหนดแล้วไม่มีผู้โต้แย้ง เจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินจะสามารถเบิกแบบพิมพ์และดำเนินการสร้างใบแทน หรือออกโฉนดใหม่ได้
6. เจ้าหน้าที่สำนักที่ดินเสนอเจ้าพนักงานที่ดินพิจารณาลงนามในใบแทนและแจ้งต่อเจ้าของที่ดินมารับใบแทน หรือโฉนดที่ดินใหม่ โดยตัวโฉนดที่ใหม่นี้จะมีตัวอักษรสีแดงว่า “ใบแทน” ประทับบนโฉนดที่ดิน เพื่อบอกให้ทราบว่าสามารถใช้แทนโฉนดที่ดินเดิมได้ทุกประการ

เป็นอย่างไรกันบ้าง ทีนี้ก็ไม่ต้องกังวลแล้วว่า ถ้าโฉนดที่ดินชำรุด โฉนดที่ดินหาย แล้วจะขอใหม่ไม่ได้ เพียงแค่จัดเตรียมเอกสารให้เรียบร้อย เท่านี้ก็สามารถขอโฉนดที่ดินใหม่ได้แล้ว เพียงแต่จะใช้เวลาในการดำเนินการหน่อยเท่านั้นเอง

หากคุณเป็นหนึ่งคนที่มีกรรมสิทธิ์ที่ดินเป็นของตนเอง และต้องการเงินด่วนมาหมุนใช้จ่าย หรือต้องการใช้เงินฉุกเฉิน ปรึกษาได้ที่บริษัท แคปปิตอล ชัวร์ จำกัด ผู้ให้บริการทางการเงินในระบบอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ให้บริการทางด้านสินเชื่อ รับจำนอง ขายฝาก จำนองบ้าน จำนองที่ดิน ขายฝากบ้าน ที่ดิน อสังหาริมทรัพย์ทุกประเภท มีปัญหาเรื่องเงินปรึกษา แคปปิตอล ชัวร์ ทันที